Osmanlı Kaynaklarının Neşrinde Yöntem Birliği: Uluslararası Çalıştay I (15. Yüzyıl)

Prof. Dr. Halil İnalcık’ın Vefatının 10. Yılı Anısına

Tarihî Metinlerin Neşrinde Yöntem Birliği Uluslararası Çalıştayı II: Edisyon Kritik, Çevriyazı ve Dizin Standartları

25-27 Temmuz 2026 Yalova

Osmanlı tarihçiliği ve Türkoloji çalışmalarında bilimsel kaynak yayıncılığının evrensel standartlarını belirlemek, sahadaki metodolojik dağınıklığı gidermek ve disiplinler arası bir uygulama birliği sağlamak amacıyla başlatılan uzun soluklu projenin ikinci ve teknik uygulama ayağı olan “Tarihî Metinlerin Neşrinde Yöntem Birliği Uluslararası Çalıştayı II”, 25-27 Temmuz 2026 tarihlerinde Yalova’da gerçekleştirilecektir.

“Tarihçilerin Kutbu” Prof. Dr. Halil İnalcık’ın vefatının 10. yıl dönümüne ithaf edilen bu etkinlik, hocamızın “kaynakların tenkitli neşri” üzerine inşa ettiği akademik mirası bir adım öteye taşımayı amaçlamaktadır. 2025 yılında 15. yüzyıl metinleri özelinde gerçekleştirilen ilk çalıştayın ortaya koyduğu veriler ve sağladığı “Yalova Mutabakatı” zemininde yükselen bu program, “ne yapılmalı?” sorusundan ziyade teknik detayları içeren “nasıl yapılmalı?” sorusuna odaklanmaktadır.

Çalıştayın Amacı ve Kapsamı

Türkiye’de metin neşri çalışmalarının tarihsel seyrine bakıldığında, 1910’larda Tarih-i Osmanî Encümeni ile başlayan metodolojik çabaların zamanla kişisel tercihlerin ön plana çıktığı eklektik bir yapıya büründüğü görülmektedir. Hatalı okumalar, editoryal müdahalenin belirsiz sınırları ve transkripsiyon yöntemlerindeki tutarsızlıklar, tarihsel kaynakların güvenilirliğini zedelemekte ve akademik kullanımı güçleştirmektedir.

2026 Çalıştayı, bu teknik boşluğu doldurmak üzere kurgulanmış olup klasik bildiri sunumu formatından ziyade, doğrudan sorun odaklı yuvarlak masa teknik oturumları şeklinde icra edilecektir. Temel gayemiz, transkripsiyon işaretlerinden tenkit aygıtının (apparatus criticus) sunumuna, metin tamiri (emendatio) sınırlarından dizin hazırlama tekniklerine kadar neşir sürecinin tüm aşamalarını filolojik bir hassasiyetle tanımlanmış kurallara bağlamaktır.